Genel Bakış
Bel ağrısı, dünya genelinde iş gücü kaybının en sık nedenidir. Yetişkinlerin %80'i hayatlarının bir döneminde bel ağrısı yaşar. Çoğunlukla 1-2 hafta içinde kendiliğinden iyileşir; ancak bir kısmı kronikleşerek aylarca sürebilir.
Bel ağrısı; akut (6 haftadan kısa), subakut (6-12 hafta) ve kronik (12 haftadan uzun) olarak sınıflandırılır.
Belirtiler
- Bel bölgesinde yanma, sızlama veya bıçak saplanır gibi ağrı
- Bacağa yayılan ağrı (siyatik)
- Bacak veya ayakta uyuşma, karıncalanma
- Bel kaslarında gerginlik, kasılma
- Sınırlı hareket açıklığı
- Eğilme, kalkma, yürüme güçlüğü
- Ağrının dinlenmekle azalması veya artması
Nedenler
Mekanik nedenler (en sık):
- Kas veya bağ zorlanması
- Bel fıtığı (disk hernisi)
- Bel kayması (spondilolistezis)
- Omurga eğriliği (skolyoz)
- Bel kireçlenmesi (osteoartrit)
- Spinal stenoz (omurilik kanalı daralması)
Diğer nedenler:
- Osteoporoza bağlı kompresyon kırığı
- Enfeksiyon
- Tümör (nadir)
- Ankilozan spondilit gibi romatizmal hastalıklar
- Böbrek taşı, böbrek enfeksiyonu
- Kadınlarda jinekolojik sorunlar
Risk Faktörleri
- Yaş: 30-50 yaş arası en sık
- Hareketsiz yaşam, zayıf karın-sırt kasları
- Aşırı kilo
- Ağır yük kaldırma, yanlış kaldırma tekniği
- Uzun süre oturma (masa başı çalışma)
- Sigara kullanımı
- Stres ve depresyon
- Hamilelik
- Genetik yatkınlık
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı
Acil başvuru gerektiren durumlar:
- İdrar veya gaita kontrolünü kaybetme
- Bacaklarda ilerleyen güçsüzlük, uyuşma
- Travma sonrası ortaya çıkan şiddetli bel ağrısı
- Ateş eşliğinde bel ağrısı
- Açıklanamayan kilo kaybı ile birlikte
- Geceleri uykudan uyandıran şiddetli ağrı
- 50 yaş üstünde ilk kez başlayan ağrı
- Kanser öyküsü olanlarda yeni başlayan ağrı
Tanı ve Tedavi
Tanı: Fizik muayene yeterli olabilir. Gerekirse röntgen, MR, BT ve sinir iletim testleri yapılır.
Tedavi:
- İlk basamak: Kısa süreli istirahat, soğuk/sıcak uygulama, basit ağrı kesiciler
- Fizik tedavi ve egzersiz: Çok etkilidir
- İlaç tedavisi: Kas gevşetici, NSAİİ, gerekirse nöropatik ağrı ilaçları
- Enjeksiyonlar: Epidural steroid, faset eklem enjeksiyonu
- Cerrahi: Sadece ileri vakalarda (disk hernisi, omurilik basısı)
Vakaların %90'ı cerrahi olmadan iyileşir.
Önleme
- Düzenli egzersiz yapın (yürüyüş, yüzme, pilates)
- Karın ve sırt kaslarınızı güçlendirin
- Doğru oturma ve duruş alışkanlığı edinin
- Ağır yükleri dizlerinizi bükerek kaldırın
- Sağlıklı kilonuzu koruyun
- Sigarayı bırakın
- Ergonomik çalışma ortamı oluşturun
- Uzun süre aynı pozisyonda kalmayın