Genel Bakış
Katarakt, gözün doğal merceğinin saydamlığını yitirip bulanıklaşması sonucu görme kaybına neden olan bir göz hastalığıdır. Dünyada en sık görülen körlük nedenidir. 65 yaş üstü kişilerin yarısından fazlasında bir dereceye kadar katarakt vardır.
Katarakt cerrahisi günümüzde en başarılı ve sık yapılan cerrahi işlemlerden biridir; vakaların %95'inden fazlasında görme tamamen düzelir.
Belirtiler
Katarakt yavaş yavaş gelişir, erken evrede belirti vermez. Zamanla:
- Bulanık, sisli veya solgun görme
- Geceleri görme zorluğu
- Işık hassasiyeti (gözleri kamaştırma hissi)
- Lambalardan halkalı görme
- Renklerin solgun görünmesi
- Sık gözlük numarası değişimi
- Tek gözde çift görme
- Okumak için daha fazla ışık ihtiyacı
- Karşıdan gelen far ışıklarının rahatsız etmesi (gece sürüş zorluğu)
Katarakt Türleri
- Yaşa bağlı katarakt (en yaygın)
- Doğumsal katarakt (bebeklerde)
- Travmatik katarakt (göz yaralanması sonrası)
- Sekonder katarakt (diğer hastalık veya ilaç nedenli)
Nedenler
- Yaşlanma (lens proteinlerinin yapısının bozulması)
- Genetik yatkınlık
- UV ışınlarına uzun süre maruz kalma
- Diyabet
- Sigara
- Uzun süreli kortizon kullanımı
- Göz yaralanmaları, cerrahileri
- Radyasyon tedavisi
- Doğumsal nedenler (kızamıkçık, genetik bozukluklar)
Risk Faktörleri
- 40 yaş üstü olmak
- Diyabet
- Sigara kullanımı
- Aşırı alkol tüketimi
- Aşırı güneşe maruz kalma
- Aile öyküsü
- Yüksek tansiyon
- Obezite
- Steroid kullanımı
- Önceki göz cerrahisi/yaralanma
- Aşırı miyopi
Komplikasyonlar
- Görme kaybı, körlük (tedavi edilmezse)
- Düşmeler ve kazalar
- Hayat kalitesinde belirgin azalma
- Sosyal izolasyon
- Cerrahi sonrası komplikasyonlar (nadir): enfeksiyon, retina dekolmanı, glokom
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı
- Görmenizdeki herhangi bir değişiklik
- Gece sürüş güçlüğü
- Okuma zorluğu
- Sık gözlük numarası değişimi
- Renklerin solgun görünmesi
- 40 yaş üstü her 2 yılda bir, 60 yaş üstü her yıl göz muayenesi
Tanı ve Tedavi
Tanı:
- Tam göz muayenesi
- Görme keskinliği testi
- Yarık lamba muayenesi
- Pupilla dilatasyonu sonrası muayene
Tedavi:
Erken evre:
- Yeni gözlük numarası
- Güçlü okuma ışığı
- Güneş gözlüğü kullanımı
- Anti-yansıma kaplamalı gözlük
Cerrahi (tek kalıcı tedavi):
- Fakoemülsifikasyon: Küçük kesiyle ultrasonik dalgalarla lensin parçalanıp emilmesi
- Göz içi lens (IOL) implantasyonu: Doğal lens yerine yapay lens
- Lens çeşitleri: Monofokal, multifokal, torik (astigmat için)
- İşlem 15-30 dakika sürer; ayaktan tedavi
- Görme genellikle 1-2 gün içinde belirgin düzelir
Cerrahi endikasyonları:
- Görme günlük yaşamı engelliyorsa
- Araç kullanmayı zorlaştırıyorsa
- Diğer göz hastalıklarının takibini engelliyorsa
Önleme
- Düzenli göz muayenesi
- UV koruyucu güneş gözlüğü takın
- Sigarayı bırakın
- Alkolü sınırlayın
- Diyabetinizi kontrol altında tutun
- Sağlıklı (sebze-meyve ağırlıklı) beslenin
- C, E vitamini ve lutein içeren besinleri tüketin
- Kortizon ilaçları doktor önerisi olmadan kullanmayın
- Göz yaralanmalarından korunun (koruyucu gözlük)