Genel Bakış
Göğüs ağrısı, acil servise başvurunun en sık nedenlerinden biridir. Pek çok farklı nedeni vardır; kalp, akciğer, sindirim sistemi, kaslar veya psikolojik kaynaklı olabilir. Ağrının niteliği, nedenin belirlenmesinde belirleyicidir.
Her göğüs ağrısı kalp krizi değildir; ancak ciddi bir kalp problemini de işaret edebileceği için hafife alınmamalıdır.
Belirtiler ve Türleri
Kalp kaynaklı göğüs ağrısı:
- Sıkıştırıcı, baskı veya ağırlık hissi
- Göğüs ortasında veya sol tarafta
- Kol, omuz, çene, sırta yayılma
- Eforla artma
- Soğuk terleme, bulantı eşlik edebilir
- Nefes darlığı
Akciğer kaynaklı:
- Keskin, batıcı ağrı
- Nefes alıp vermeyle değişir
- Öksürük, ateş eşlik edebilir
Sindirim sistemi:
- Yanıcı ağrı
- Yemekle ilgili
- Ağızda acı tat
Kas-iskelet:
- Belirli bir noktada
- Hareketle, dokunmakla artar
- Saatlerce-günlerce sürer
Psikolojik:
- Panik atak sırasında
- Çarpıntı, nefes darlığı
- Ölüm korkusu
Acil Durumlar
Derhal 112'yi arayın:
- Ezici, sıkıştırıcı göğüs ağrısı (15 dakikadan uzun)
- Sol kola, çeneye, sırta yayılan ağrı
- Soğuk terleme, bulantı eşlik ediyorsa
- Nefes darlığı
- Bilinç bulanıklığı
- Bayılma
- Aşırı hızlı veya düzensiz nabız
Nedenler
Kalp kaynaklı:
- Kalp krizi (miyokard enfarktüsü)
- Anjina pektoris
- Aort diseksiyonu (acil)
- Perikardit
- Miyokardit
- Kardiyomiyopati
Akciğer kaynaklı:
- Pulmoner emboli (acil)
- Pnömoni
- Plörit
- Pnömotoraks (acil)
- Astım, KOAH atağı
Sindirim:
- Reflü (GÖRH)
- Özofagus spazmı
- Mide ülseri
- Safra taşı
- Pankreatit
Kas-iskelet:
- Kostokondrit
- Kas zorlanması
- Kaburga kırığı
- Fibromiyalji
Diğer:
- Panik atak, anksiyete
- Zona (göğüs çevresinde)
Risk Faktörleri (Kalp Kaynaklı İçin)
- Yaş (erkek 45+, kadın 55+)
- Aile öyküsü
- Sigara
- Yüksek tansiyon
- Diyabet
- Yüksek kolesterol
- Obezite
- Hareketsiz yaşam
- Stres
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı
Acil (112):
- Yukarıdaki kalp krizi belirtileri
- Şiddetli, ani başlayan göğüs ağrısı
- Bayılma, bilinç bulanıklığı
Rutin:
- Tekrarlayan göğüs ağrısı
- Eforla gelen ve dinlenmekle geçen ağrı
- Yutma güçlüğü eşlik ediyorsa
- Sık reflü şikayeti
- Anksiyete kaynaklı düşünüyorsanız
Tanı
- EKG (ilk yapılacak test)
- Kan testleri: Troponin, D-dimer
- Akciğer grafisi
- Ekokardiyografi
- Efor testi veya stres ekokardiyografi
- Koroner anjiyo (kesin tanı)
- BT anjiyo (pulmoner emboli, aort diseksiyonu için)
- Endoskopi (sindirim kaynaklı)
- Bilgisayarlı tomografi
Tedavi
Nedene yönelik tedavi planlanır:
- Kalp krizi: Anjiyo, stent, ilaçlar
- Anjina: Damar genişletici, statin, antiplatelet
- Reflü: PPİ, yaşam tarzı değişikliği
- Kas ağrısı: Ağrı kesici, istirahat
- Pulmoner emboli: Antikoagülan
- Anksiyete: Psikoterapi, ilaç
Önleme
- Kalp sağlığını koruyun
- Tansiyon, kolesterol, şekeri kontrol altında tutun
- Sigarayı bırakın
- Düzenli egzersiz yapın
- Sağlıklı kilonuzu koruyun
- Akdeniz tarzı beslenin
- Reflüye yol açan alışkanlıklardan kaçının
- Stresi yönetin
- Belirtileri ihmal etmeyin