Suçiçeği

Genel Bakış

Suçiçeği, varisella zoster virüsünün (VZV) neden olduğu çok bulaşıcı bir çocuk hastalığıdır. Vücutta kaşıntılı kabarcıklar ve döküntülerle seyreder. Türkiye'de aşı programına dahil edildiğinden beri vakaları belirgin azalmıştır.

Çoğunlukla 10 yaşın altındaki çocuklarda görülür ve genellikle hafif seyreder. Erişkinlerde, gebelerde, bağışıklığı zayıf kişilerde daha ağır seyredebilir.

Belirtiler

Virüsle temastan 10-21 gün sonra başlar:

Erken belirtiler (1-2 gün, döküntüden önce):

• Ateş (38-39 °C)
• Halsizlik, yorgunluk
• İştahsızlık
• Baş ağrısı
• Boğaz ağrısı

Döküntü dönemi:

• Önce yüzde, gövdede başlayıp tüm vücuda yayılan kırmızı kabartılar
• Kabartılar kısa sürede içi su dolu kabarcıklara (vezikül) dönüşür
• Vezikül sayısı 250-500'e kadar çıkabilir
• Kabarcıklar kabuklanır
• Şiddetli kaşıntı
• Saç derisi, ağız, genital bölge dahil her yerde döküntü
• Farklı dönemlerde kabartılar (kırmızı leke, kabarcık, kabuk hepsi birlikte)
• 5-10 gün boyunca yeni döküntüler çıkmaya devam eder
• 1-2 hafta içinde kabuklar dökülür

Nedenler

Varisella zoster virüsü; öksürük, hapşırık, doğrudan temas veya kabarcık sıvısı ile bulaşır. Bulaşıcılık dönemi:

• Döküntüden 1-2 gün önce başlar
• Tüm kabarcıklar kabuk bağlayana kadar sürer (5-7 gün)

Risk Faktörleri

• Aşılanmamış olmak
• Hastalığı geçirmemiş olmak
• Yetişkin olmak (ağır seyir)
• Gebelik
• Bağışıklık zayıflığı (HIV, kemoterapi, kortizon)
• Yenidoğanlar (anneleri hastayken doğanlar)

Komplikasyonlar

Çoğu çocukta sorunsuz geçer, ancak komplikasyonlar olabilir:

Sık komplikasyonlar:

• Bakteriyel cilt enfeksiyonları (kaşımaya bağlı)
• Kalıcı izler

Ciddi komplikasyonlar:

• Pnömoni (özellikle erişkinlerde)
• Beyin iltihabı (ensefalit)
• Reye sendromu (aspirin verilirse)
• Bakteriyel kan dolaşımı enfeksiyonu (sepsis)
• Trombositopeni
• Konjenital varisella sendromu (gebelikte enfeksiyonda bebekte)
• Zona (yıllar sonra ortaya çıkabilir)

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı

• Belirsiz tanı durumunda
• 38,5 °C üstü ateşin 4 günden uzun sürmesi
• Şiddetli baş ağrısı
• Konfüzyon, bilinç değişikliği
• Şiddetli öksürük, nefes darlığı
• Kabartılarda enfeksiyon belirtileri (irin, kızarıklık, sıcaklık)
• Bağışıklığı zayıf hastalarda her durumda
• Gebelerde
• 12 ay altı bebeklerde
• Boyun sertliği
• Sürekli kusma

Tanı ve Tedavi

Tanı: Genellikle klinik görünüm yeterlidir. Şüpheli vakalarda kabarcık sıvısı testi yapılabilir.

Tedavi:

Çoğu çocukta destekleyici tedavi yeterlidir:

• Bol sıvı tüketimi
• Dinlenme
• Soğuk uygulama (kaşıntı için)
• Kaşıntı için antihistaminik (setirizin, loratadin)
• Kalamin losyonu
• Ilık banyo (yulaf ezmeli)
• Tırnakları kısa tutmak (kaşımaya bağlı yara önlemek için)
• Ateş için parasetamol (aspirin kullanılmamalıdır - Reye sendromu)

Antiviral tedavi (gerekirse):

• Asiklovir: 12 yaş üstü, kronik akciğer/cilt hastalığı olan, yetişkinler
• İlk 24-48 saatte başlanmalı
• Şiddetli vakalarda damar yolu ile

Önleme

Aşı (en etkili):

• Suçiçeği aşısı 2 doz olarak uygulanır
• Türkiye'de 12 aylıkken rutin aşı takvimine eklenmiştir
• Erişkinler de aşılanabilir
• Aşılı kişiler virüse maruz kalsa bile çoğunlukla hafif geçirir

Diğer önlemler:

• Hasta çocuğu izole edin (tüm kabuklar dökülene kadar)
• Okula ve kreşe göndermeyin
• Hasta kişilerden uzak durun
• Gebeyseniz ve aşılı/geçirmemişseniz hasta kişilerle temastan kaçının
• Bağışıklığı zayıf bireyleri koruyun
• Maruz kalmadan sonra 5 gün içinde aşı/immunoglobulin alınabilir