Genel Bakış
Kronik sinüzit, sinüslerdeki (yüz kemiklerinin içindeki hava boşlukları) iltihabın 12 haftadan uzun sürmesi durumudur. Tedaviye rağmen tekrarlayan ve süregen sinüs problemleri yaşam kalitesini ciddi biçimde düşürür.
Türkiye'de yetişkinlerin yaklaşık %12'sinde kronik sinüzit görülür. Mukus drenajı bozulur, bakteri ve mantarlar üreyebilir.
Belirtiler
Kronik sinüzit tanısı için en az 12 hafta süren aşağıdaki şikayetlerden 2 veya daha fazlasının bulunması gerekir:
- Burun tıkanıklığı
- Yoğun, koyu renkli (sarı-yeşil) burun akıntısı
- Geniz akıntısı
- Yüzde dolgunluk, baskı veya ağrı (özellikle alın, göz çevresi, yanaklar)
- Koku ve tat alma duyusunda azalma
Eşlik edebilen belirtiler:
- Kulak ağrısı veya basınç
- Kronik öksürük (özellikle geceleri)
- Boğaz ağrısı, ses kısıklığı
- Kötü ağız kokusu
- Halsizlik, yorgunluk
- Baş ağrısı
- Diş ağrısı (üst diş)
- Düşük ateş
Nedenler
- Burun polipleri (mukoza şişmesi)
- Septum deviasyonu (burun kemiği eğriliği)
- Alerjik rinit (saman nezlesi)
- Tekrarlayan üst solunum yolu enfeksiyonları
- Mantar enfeksiyonları
- Diş kaynaklı enfeksiyonlar
- Bağışıklık sistemi bozuklukları
- Kistik fibrozis
- Astım
- Aspirin duyarlılığı
Risk Faktörleri
- Astım
- Alerjik rinit
- Bağışıklık sistemi zayıflığı
- Burun yapısal sorunları
- Sigara kullanımı veya pasif içicilik
- Hava kirliliği
- Sık kimyasal/iritan maruziyeti
- Diş enfeksiyonları
- Reflü
- Sık üst solunum yolu enfeksiyonu
Komplikasyonlar
- Astım ataklarının artması
- Görme sorunları (orbital sellülit, körlük)
- Menenjit (nadir)
- Beyin apsesi (çok nadir)
- Kemik enfeksiyonları
- Trombozlar (kavernöz sinüs trombozu)
- Koku duyusunun kalıcı kaybı
- Yaşam kalitesinin düşmesi
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı
- Belirtiler 10 günden uzun sürerse
- Antibiyotik tedavisine yanıt vermezse
- Şiddetli yüz ağrısı, ateş, görme sorunları varsa
- Sık tekrarlayan sinüzit
- Geceleri uykunuzu bölüyorsa
Acil başvuru gerekenler:
- Göz çevresinde şişme, kızarıklık
- Görme bulanıklığı, çift görme
- Şiddetli baş ağrısı
- Bilinç değişikliği
- Boyun sertliği
- Yüksek ateş
Tanı ve Tedavi
Tanı:
- Detaylı KBB muayenesi
- Endoskopik burun muayenesi
- Sinüs BT (kesin tanı)
- Alerji testleri
- Mantar veya bakteri kültürü
- Bağışıklık testleri (gerekirse)
Tedavi:
1. İlaç tedavisi:
- Nazal kortikosteroidler (mometazon, flutikazon — temel tedavi)
- Tuzlu su ile burun yıkama (lavajı)
- Oral kortikosteroidler (kısa süreli)
- Antibiyotikler (bakteriyel enfeksiyonda, 2-3 hafta)
- Antihistaminikler (alerji varsa)
- Lökotrien antagonistleri
- Dekonjestanlar (kısa süreli)
- Biyolojik ajanlar (dirençli polipli sinüzitte)
2. Cerrahi tedavi (ilaca yanıtsız vakalarda):
- Fonksiyonel endoskopik sinüs cerrahisi (FESS)
- Balon sinüplasti
- Polip ameliyatı
- Septum cerrahisi
Önleme
- Üst solunum yolu enfeksiyonlarından korunun
- El hijyenine dikkat edin
- Sigara içmeyin, pasif dumandan kaçının
- Hava kirliliğinden uzak durun
- Alerji tetikleyicilerinden kaçının
- Evi nemli tutun (kuru hava sinüsleri tahriş eder)
- Tuzlu su ile burun yıkamayı düzenli yapın
- Aşılarınızı yaptırın (grip, zatürre)
- Diş sağlığınıza önem verin
- Stresinizi yönetin
- Bol su için