Kronik sinüzit, sinüslerdeki (yüz kemiklerinin içindeki hava boşlukları) iltihabın 12 haftadan uzun sürmesi durumudur. Tedaviye rağmen tekrarlayan ve süregen sinüs problemleri yaşam kalitesini ciddi biçimde düşürür.
Türkiye'de yetişkinlerin yaklaşık %12'sinde kronik sinüzit görülür. Mukus drenajı bozulur, bakteri ve mantarlar üreyebilir.
Belirtiler
Kronik sinüzit tanısı için en az 12 hafta süren aşağıdaki şikayetlerden 2 veya daha fazlasının bulunması gerekir:
- Burun tıkanıklığı
- Yoğun, koyu renkli (sarı-yeşil) burun akıntısı
- Geniz akıntısı
- Yüzde dolgunluk, baskı veya ağrı (özellikle alın, göz çevresi, yanaklar)
- Koku ve tat alma duyusunda azalma
Eşlik edebilen belirtiler:
- Kulak ağrısı veya basınç
- Kronik öksürük (özellikle geceleri)
- Boğaz ağrısı, ses kısıklığı
- Kötü ağız kokusu
- Halsizlik, yorgunluk
- Baş ağrısı
- Diş ağrısı (üst diş)
- Düşük ateş
Nedenler
- Burun polipleri (mukoza şişmesi)
- Septum deviasyonu (burun kemiği eğriliği)
- Alerjik rinit (saman nezlesi)
- Tekrarlayan üst solunum yolu enfeksiyonları
- Mantar enfeksiyonları
- Diş kaynaklı enfeksiyonlar
- Bağışıklık sistemi bozuklukları
- Kistik fibrozis
- Astım
- Aspirin duyarlılığı
Risk Faktörleri
- Astım
- Alerjik rinit
- Bağışıklık sistemi zayıflığı
- Burun yapısal sorunları
- Sigara kullanımı veya pasif içicilik
- Hava kirliliği
- Sık kimyasal/iritan maruziyeti
- Diş enfeksiyonları
- Reflü
- Sık üst solunum yolu enfeksiyonu
Komplikasyonlar
- Astım ataklarının artması
- Görme sorunları (orbital sellülit, körlük)
- Menenjit (nadir)
- Beyin apsesi (çok nadir)
- Kemik enfeksiyonları
- Trombozlar (kavernöz sinüs trombozu)
- Koku duyusunun kalıcı kaybı
- Yaşam kalitesinin düşmesi
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı
- Belirtiler 10 günden uzun sürerse
- Antibiyotik tedavisine yanıt vermezse
- Şiddetli yüz ağrısı, ateş, görme sorunları varsa
- Sık tekrarlayan sinüzit
- Geceleri uykunuzu bölüyorsa
Acil başvuru gerekenler:
- Göz çevresinde şişme, kızarıklık
- Görme bulanıklığı, çift görme
- Şiddetli baş ağrısı
- Bilinç değişikliği
- Boyun sertliği
- Yüksek ateş
Tanı ve Tedavi
Tanı:
- Detaylı KBB muayenesi
- Endoskopik burun muayenesi
- Sinüs BT (kesin tanı)
- Alerji testleri
- Mantar veya bakteri kültürü
- Bağışıklık testleri (gerekirse)
Tedavi:
1. İlaç tedavisi:
- Nazal kortikosteroidler (mometazon, flutikazon — temel tedavi)
- Tuzlu su ile burun yıkama (lavajı)
- Oral kortikosteroidler (kısa süreli)
- Antibiyotikler (bakteriyel enfeksiyonda, 2-3 hafta)
- Antihistaminikler (alerji varsa)
- Lökotrien antagonistleri
- Dekonjestanlar (kısa süreli)
- Biyolojik ajanlar (dirençli polipli sinüzitte)
2. Cerrahi tedavi (ilaca yanıtsız vakalarda):
- Fonksiyonel endoskopik sinüs cerrahisi (FESS)
- Balon sinüplasti
- Polip ameliyatı
- Septum cerrahisi
Önleme
- Üst solunum yolu enfeksiyonlarından korunun
- El hijyenine dikkat edin
- Sigara içmeyin, pasif dumandan kaçının
- Hava kirliliğinden uzak durun
- Alerji tetikleyicilerinden kaçının
- Evi nemli tutun (kuru hava sinüsleri tahriş eder)
- Tuzlu su ile burun yıkamayı düzenli yapın
- Aşılarınızı yaptırın (grip, zatürre)
- Diş sağlığınıza önem verin
- Stresinizi yönetin
- Bol su için