Genel Bakış
Soğuk algınlığı, burun ve boğazı etkileyen virüs kaynaklı bir üst solunum yolu enfeksiyonudur. Çoğunlukla zararsızdır ve 7-10 gün içinde kendiliğinden geçer. Yetişkinler yılda 2-3, çocuklar ise 6-8 kez soğuk algınlığı geçirebilir.
Ülkemizde en sık görülen sağlık sorunlarından biridir. 200'den fazla virüs türü neden olabilir; en yaygın etken rinovirüstür.
Belirtiler
Belirtiler, virüsle temastan 1-3 gün sonra başlar:
- Burun akıntısı veya tıkanıklığı
- Boğaz ağrısı, kuruluğu
- Hapşırma
- Hafif öksürük
- Halsizlik ve yorgunluk
- Hafif baş ağrısı
- Hafif ateş (özellikle çocuklarda)
- Vücutta ağrılar
Nedenler
Soğuk algınlığı, hava yoluyla veya temasla bulaşan virüslerden kaynaklanır. Virüs;
- Hasta kişinin öksürüğü veya hapşırığı ile yayılan damlacıklarla
- Virüs bulaşmış yüzeylere temas ettikten sonra göz, burun veya ağıza dokunmakla
- Kapalı ortamda yakın temasla bulaşır
Risk Faktörleri
- Yaş: 6 yaşın altındaki çocuklarda risk en yüksektir
- Zayıf bağışıklık sistemi
- Mevsim: Sonbahar ve kış aylarında daha sık görülür
- Sigara kullanımı
- Kalabalık ortamlarda bulunma
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı
Aşağıdaki durumlarda mutlaka hekime başvurun:
- 38,5 °C üzerinde 3 günden uzun süren ateş
- Şiddetli baş ağrısı veya yüz ağrısı
- Nefes darlığı, hışıltı
- Belirtilerin 10 günden uzun sürmesi veya kötüleşmesi
- 3 aylıktan küçük bebeklerde ateş veya beslenememe
- Astım, KOAH gibi kronik hastalığı olanlarda belirtilerin kötüleşmesi
Tanı ve Tedavi
Tanı, belirtilere göre konur; özel test gerekmez. Soğuk algınlığının özel bir tedavisi yoktur; vücut virüsü kendi başına yener. Antibiyotikler etkisizdir çünkü etken virüstür.
Belirtileri hafifletmek için:
- Bol sıvı tüketin (su, çorba, bitki çayı)
- Yeterince dinlenin
- Tuzlu su ile gargara yapın
- Burnu açan tuzlu su damlaları kullanın
- Ateş ve ağrı için parasetamol kullanın
Önleme
- Ellerinizi sık ve doğru yıkayın
- Yüzünüze (özellikle gözler, burun, ağız) dokunmaktan kaçının
- Hasta kişilerle yakın temastan uzak durun
- Kullandığınız yüzeyleri düzenli temizleyin
- Bağışıklığınızı güçlendirin (sağlıklı beslenme, uyku, egzersiz)
- Kapalı ortamları havalandırın