Genel Bakış
Mide yanması, göğüs kemiğinin arkasında hissedilen yanıcı ağrı veya rahatsızlık hissidir. Mide asidinin yemek borusuna (özofagus) geri kaçması sonucu oluşur. Halk arasında "reflü" olarak da bilinir.
Arada bir yaşanan mide yanması yaygındır ve genellikle tehlikesizdir. Ancak haftada 2'den fazla yaşanan mide yanması gastroözofageal reflü hastalığının (GÖRH) belirtisi olabilir.
Belirtiler
- Göğüs kemiği arkasında yanma hissi
- Yatınca veya eğilince artan göğüs ağrısı
- Ağızda acı veya ekşi tat
- Boğazda yumru hissi
- Boğuk ses
- Kronik öksürük
- Yutma güçlüğü
- Yemekten sonra başlama
- Geceleri uykudan uyandıran şikayetler
Mide yanması, kalp krizi belirtileriyle karıştırılabilir. Mide yanmasıyla birlikte göğüs sıkışması, kola/çeneye yayılan ağrı, soğuk terleme varsa derhal 112'yi arayın.
Nedenler
Alt özofageal sfinkter denilen kapakçığın gevşemesi mide asidinin yemek borusuna kaçmasına yol açar.
Tetikleyiciler
- Yiyecekler: Çikolata, nane, baharatlı, yağlı, kızartma yiyecekler, soğan, sarımsak, domates
- İçecekler: Kahve, çay, alkol, asitli içecekler, narenciye suları
- Aşırı yemek
- Yatmadan önce yeme
- Sıkı giysiler
- Sigara
- Gebelik
- Aşırı kilo
- Mide fıtığı
- Bazı ilaçlar: Aspirin, NSAİİ, bazı tansiyon ilaçları
- Stres ve anksiyete
Risk Faktörleri
- Obezite
- Gebelik
- Sigara
- Sıkı kıyafetler
- Mide fıtığı
- Geç saatte yemek alışkanlığı
- Stres
Komplikasyonlar (Tedavi Edilmezse)
- Özofajit (yemek borusu iltihabı)
- Yemek borusu daralması
- Barrett özofagusu (kanser öncüsü)
- Yemek borusu kanseri (uzun vadeli risk)
- Astım, kronik öksürük
- Diş minesi erozyonu
- Uyku bozuklukları
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı
- Mide yanması haftada 2 kereden fazla yaşanıyorsa
- Tezgah üstü ilaçlara yanıt vermiyorsa
- Yutma güçlüğü varsa
- Açıklanamayan kilo kaybı
- Kanlı veya siyah kusma/dışkı
- 50 yaş üstünde yeni başlayan belirtiler
- İştahsızlık ve şiddetli karın ağrısı
Tanı ve Tedavi
Tanı: Belirtilere göre konur. Gerekirse endoskopi, 24 saatlik pH izlemi yapılır.
Tedavi:
1. Tezgah üstü ilaçlar:
- Antasitler (hızlı geçici rahatlama)
- H2 blokerleri (famotidin)
2. Reçeteli ilaçlar:
- Proton pompası inhibitörleri (PPİ): omeprazol, pantoprazol
- Yüksek doz H2 blokerleri
- Alginatlı ilaçlar
3. Yaşam tarzı değişiklikleri (en önemlisi)
Önleme
- Aşırı kilodan kurtulun
- Tetikleyici yiyeceklerden kaçının
- Az ve sık öğünler yiyin
- Yatmadan en az 3 saat önce yemeği bitirin
- Yatağın baş kısmını 15-20 cm yükseltin
- Sıkı giysiler giymeyin
- Sigarayı bırakın
- Alkol ve kafeini sınırlayın
- Yemekten sonra hemen yatmayın
- Stresinizi yönetin
- Sol tarafa yatmayı deneyin (sağ tarafa yatış reflüyü artırır)